Po kilku latach nieobecności Pat Metheny powraca do Krakowa. Jego występ będzie częścią światowej trasy promującej Side-Eye III+, najnowszy album artysty, którego premierę zapowiedziano na luty tego roku

LINEUP:
Pat Metheny – Guitar
Joe Dyson – Drums
Chris Fishman – Piano/Keyboards
Jermaine Paul – Bass
Leonard Patton – Percussion/Vocals

To kolejna odsłona koncepcji Metheny’ego, opartej na otwartym dialogu z niezwykle utalentowanymi muzykami młodszej generacji zapraszanymi do wspólnego rozwijania nowych idei, improwizacji i brzmień. Muzyka nawiązuje do jego wcześniejszych dokonań, lecz opowiadana jest współczesnym, dynamicznym językiem, eksplorującym szerokie spektrum środków wyrazu gitarzysty.

Podczas koncertów prezentowane będą nowe kompozycje lidera, zarejestrowane na „Side-Eye III+”. W nagraniach studyjnych wzięło udział aż piętnastu muzyków — stąd znak „plus” w nazwie projektu — natomiast w trasie Metheny’emu towarzyszyć będą: Chris Fishman (fortepian, syntezatory), Joe Dyson (perkusja), basista z Kalifornii Jermaine Paul oraz perkusjonalista i wokalista Leonard Patton. Brzmienie i skład zespołu trochę przypominają słynny zespół Pata z lat 80. Każdy występ ma funkcjonować jako swoiste laboratorium, w którym pomysły Metheny’ego nabiorą ostatecznego kształtu w trakcie wykonania. Formuła spontanicznego grania zawsze sprzyja niespodziankom i z pewnością sprawi, że koncerty będą różnić się od siebie formą i przebiegiem.Szczegóły projektu nadal pozostają owiane tajemnicą. Jak dotąd udostępniono tylko jedno nagranie (In On It zapowiadające materiał, jednak nawet ten krótki klip wystarczył, by w wielu miastach bilety na koncerty zostały wyprzedane.

Pat Metheny urodził się w 1954 roku w Kansas City w rodzinie muzyków. Początkowo grał na trąbce, następnie sięgnął po gitarę. W krótkim czasie osiągnął poziom umożliwiający mu występy z czołowymi jazzmanamiKansas. Jeszcze jako nastolatek rozpoczął naukę w Berklee College of Music. Trafił tam pod skrzydła MickaGoodricka (studiowali u niego m.in. John Scofield i Bill Frisell), który uczył go nie tylko techniki, ale też myślenia o gitarze w kategoriach stylu, barwy i narracji. W wieku 19 lat sam dołączył do grona wykładowców Berklee, a jednym z jego uczniów został Mike Stern.

Karierę sceniczną rozpoczął w 1974 u boku wibrafonisty Gary’ego Burtona. Rok później, z udziałem m.in. Jaco Pastoriusa, nagrał debiutancki album „Bright Size Life”, który zdefiniował na nowo możliwości gitary elektrycznej w jazzie i fusion. Największą popularność przyniosła mu działalność w ramach Pat Metheny Group, współtworzonej m.in. z nieodżałowanym klawiszowcem Lyle’em Maysem. Zespół czerpał inspiracje z jazzu, muzyki Ameryki Południowej, folku i rocka, wypracowując melodyjne brzmienie o ciepłym, lirycznym charakterze. Albumy takie jak „Still Life (Talking)”, „Letter from Home” czymonumentalna „The Way Up” ukazały Metheny’ego jako artystę potrafiącego łączyć rozbudowane formy z komunikatywnym przekazem emocjonalnym, co sprawiło, że jego muzyka docierała również do odbiorców spoza środowisk jazzowych.

Pierwszoplanowym elementem muzyki Metheny’ego jest brzmienie. Na przełomie lat 70. i 80. stał się jednym z prekursorów stosowania elektroniki w jazzie. Sięgał po syntezatory gitarowe (m.in. Roland GR-300, na którym zagrał solo w kultowym Are You Going with Me), sampler Synclavier — wykorzystywany zarówno jako narzędzie kompozytorskie, jak i źródło brzmień — oraz szeroką gamę przetworników i efektów dźwiękowych. Równolegle wprowadzał nietypowe modele gitar: sześcio-, dwunasto- i piętnastostrunowe, a w latach 90. grał na zaprojektowanejspecjalnie dla niego 42-strunowej Pikasso. Do dziś pozostaje artystą otwartym na nowe technologie, eksperymentując z elektroniką, MIDI oraz hybrydowym instrumentem orchestrion – elektro-mechanicznym systemem (rodzajem „szafy grającej”) sterowanym komputerowo. W efekcie wieloletnich poszukiwań wypracował własny sound, a właściwie szeroką paletę barw i poetykę gry, niezależną od konwencji, w jakiej aktualnie się porusza.

Styl Metheny’ego jest rozpoznawalny, a zarazem otwarty na ciągłe zmiany. Jego gra opiera się na płynnym legato, lirycznym frazowaniu oraz wyrafinowanych voicingach, pozwalających swobodnie kształtować harmonię utworów. Łączy śpiewną melodykę z rytmiczną złożonością, poruszając się między klasycznym groove’em, wpływami latynoskimi a polirytmią.

W różnych okresach działalności współpracował z wybitnymi muzykami jazzowymi, m.in. Ornette’em Colemanem, Charliem Hadenem, Herbiem Hancockiem i Jimem Hallem, twórcą muzyki współczesnej Steve’emReichem, oraz z artystami popu, m.in Davidem Bowiem (This Is Not America). W Polsce towarzyszył wokalistce Annie Marii Jopek podczas prac nad płytą „Upojenie”.

Prowadzi zdyscyplinowany i higieniczny tryb życia, któremu zawdzięcza młodzieńczą sylwetkę i energię na scenie. Nigdy nie używał alkoholu ani narkotyków. Podczas tras koncertowych regularnie uprawia jogging, traktując go jako sposób na utrzymanie kondycji i oczyszczenie umysłu. Jego jedyną „słabością” pozostaje Coca-Cola, która — jak sam przyznaje — towarzyszy mu w okresach intensywnej pracy.

Twórczość Metheny’ego pozostaje przykładem rzadkiej równowagi między konsekwencją artystyczną a nieustanną ciekawością świata dźwięków. Jest zakorzeniona w tradycji, a jednocześnie otwarta na nowe trendy i brzmienia. Skala jego dorobku znajduje odzwierciedlenie w 20 Grammy (i 39 nominacjach) przyznanych mu w różnych kategoriach. Dziś jego nazwisko jest marką rozpoznawalną na całym świecie, synonimem jakości i niezależności.

Jan Garbarek (1947), wybitny saksofonista tenorowy i sopranowy (gra również na sopranino, fletach, saksofonie basowym, syntezatorach, instrumentach perkusyjnych), kompozytor, lider, jedna z kluczowych postaci europejskiego jazzu, współtwórca estetyki nazywanej ECM sound.

Twórczość Jana Garbarka sytuuje się na pograniczu jazzu, norweskiego folkloru, muzyki klasycznej i ethnic. Jej znakiem rozpoznawczym stały się szerokie śpiewne łuki melodyczne, sposób operowania przestrzenią, ciszą, powściągliwość ekspresji i krystaliczne brzmienie.

Jest jedynym dzieckiem Czesława Garbarka, byłego robotnika przymusowego w nazistowskim obozie pracy, który po wyzwoleniu pozostał w Norwegii i poślubił córkę farmera z okolic Mysen. Na saksofonie zaczął grać w wieku 14 lat, zainspirowany radiową emisją Countdown Coltrane’a; technikę gry na instrumencie opanował samodzielnie.

W 1962 kwartet Garbarka zwyciężył w Norweskich Amatorskich Mistrzostwach Jazzowych, co stało się początkiem profesjonalnej kariery artysty. Niedługo później nawiązał współpracę z Jonem Christensenem, Terjem Rypdalem i Arildem Andersenem, a następnie z działającym wówczas w Skandynawii George’em Russellem. Pod koniec lat 60. zarejestrował pierwsze własne albumy utrzymane w estetyce free-fusion, w tym Afric Pepperbird, wydany w 1970 przez ECM. Pod szyldem tej oficyny nagrał kilkadziesiąt płyt zarówno jako lider, jak i partner wielu wybitnych muzyków, m.in. Gary’ego Peacocka, Charliego Hadena, Billa Frisella, Ralpha Townera, Bobo Stensona, Eberharda Webera.

W latach 70. koncertował i nagrywał z European Quartet Keitha Jarretta; albumy Belonging, My Song i Personal Mountains przyniosły mu światowe uznanie i do dziś uchodzą za jedne z najważniejszych osiągnięć w karierze obu artystów. Równolegle realizował własne projekty (Witchi-Tai-To, Dis, Dancere, Places), które utrwaliły jego wizerunek jazzowego impresjonisty. Od początku pozostaje otwarty na muzykę świata. Czerpie zarówno z folkloru Skandynawii, jak i dziedzictwa Indii czy Pakistanu – na płytach Ragas and Sagas i Madar znalazły się improwizowane utwory, w których wykorzystał intonację, skale i ornamentykę muzyki Wschodu, zachowując przy tym wszystkie cechy własnego stylu.

Objawieniem okazał się album Officium (1994), nagrany z zespołem wokalnym Hilliard Ensemble w austriackim opactwie św. Gerolda. Była to pionierska, i w pełni udana, próba dialogu improwizującego muzyka z dziełami średniowiecza i renesansu. Oszczędne partie Garbarka nie ingerują w strukturę utworów, tworzą raczej subtelne dopowiedzenie, kontrast kolorystyczny, są elementem ożywiającym statyczny charakter muzyki dawnych mistrzów. Niezwykły sukces albumu (pięć Złotych Płyt) potwierdził uniwersalność języka muzycznego artysty, jego wyobraźnię i konsekwencję w łączeniu odległych stylistyk; kierunek ten z powodzeniem kontynuował na płytach Mnemosyne (1999) i Officium Novum (2010).

Garbarek ma także na koncie współpracę z muzykami polskimi – Marcinem Wasilewskim i Sławomirem Kurkiewiczem (album Neighbourhood z Manu Katché jako liderem).
W Krakowie wystąpi z Jan Garbarek Group, którą tworzą: Trilok Gurtu, Rainer Brüninghaus i Yuri Daniel.

Trilok Gurtu (1951, Bombaj), światowej sławy tablista, perkusjonalista, perkusista, multiinstrumentalista, kompozytor. Jego muzyka stanowi rodzaj pomostu między klasyczną tradycją Indii a praktyką improwizacji rozwijaną w jazzie i muzyce Zachodu.

Dorastał w rodzinie głęboko zakorzenionej w kulturze indyjskiej – jego matka, Shobha Gurtu, była wybitną śpiewaczką. Już w dzieciństwie rozpoczął naukę gry na tabli u uznanych mistrzów, zdobywając gruntowne wykształcenie w zakresie rytmu, struktur tala oraz technik wokalno-perkusyjnych, w tym konnakolu. W latach 70. opanował grę na jazzowym zestawie perkusyjnym, słuchając audycji radiowych i płyt. Po opuszczeniu Indii działał najpierw w Europie, a następnie w Stanach, gdzie stopniowo zyskiwał uznanie jako muzyk o wyjątkowym warsztacie i wszechstronności. W tym okresie zaczął wchodzić w krąg międzynarodowej sceny jazzowej – najpierw poprzez współpracę z Charliem Mariano, a następnie, w ramach projektów koncertowych i studyjnych, z Donem Cherrym, Pharoahem Sandersem, Davem Hollandem i Joe Zawinulem; w drugiej połowie lat 80. był członkiem grupy Oregon.

Jako lider zadebiutował albumem Usfret (1988), otwierającym serię autorskich projektów, w których rozwijał własną koncepcję syntezy rytmów Indii, Afryki, jazzu, fusion i muzyki afrykańskiej (albumy: Crazy Saints, African Fantasy, 21 Spices z NDR Big Band).

Od lat 90. do dziś występuje i nagrywa z całą plejadą wybitnych artystów, m.in. z Janem Garbarkiem (Living Magic, Visible World), Johnem McLaughlinem, Billem Laswellem, Bobem Dylanem i Erikiem Claptonem. Choć bywa kojarzony ze sceną jazzową i world music, podkreśla, że bliższa jest mu idea szeroko rozumianej muzyki improwizowanej niż przynależność do konkretnego gatunku.

Rainer Brüninghaus (1949), znakomity niemiecki pianista i kompozytor związany z ECM Records. Karierę rozpoczął w latach 70., współpracując m.in. z Eberhardem Weberem, Charliem Mariano, Manfredem Schoofem, Ralphem Townerem i Kennym Wheelerem; z powodzeniem występował też jako solista. W kolejnej dekadzie kierował własnym zespołem, realizował projekty z niemieckimi big-bandami radiowymi, nagrywał i koncertował m.in. z Markusem Stockhausenem, Johnem Abercrombiem i Trilokiem Gurtu. Od 1988 regularnie występuje i nagrywa z Janem Garbarkiem (m.in. albumy Took Up the Runes, Twelve Moons, Rites). Tworzy również muzykę jazzową na różne składy, symfoniczną i filmową.

Yuri Daniel (1966), brazylijski kontrabasista i gitarzysta basowy, kompozytor, lider zespołów, muzyk sesyjny. Studiował kontrabas i kompozycję w Escola de Música e Belas Artes w Kurytybie. Pod koniec lat 80. przeniósł się do Portugalii, gdzie dzięki stypendium kształcił się w szkole jazzu działającej przy lizbońskim Hot Clube de Portugal. Współpracował z wieloma czołowymi postaciami sceny portugalskiej, m.in. z Ruim Veloso, Marią João i pianistą Máriem Laginhą; uczestniczył również w projektach muzyków amerykańskich – Ricka Lathama i Johna Stubblefielda.

Od 2007 roku jest stałym członkiem Jan Garbarek Group. Z zespołem tym koncertuje na całym świecie i nagrał album Dresden – In Concert. W 2021 roku ukazała się jego autorska płyta Northern Lights.

Koncert

Szymon Mika Trio to jeden z najciekawszych projektów współczesnej polskiej sceny jazzowej. Zespół prowadzony przez nagradzanego gitarzystę prezentuje subtelne, pełne emocji brzmienie, łączące nowoczesny jazz z elementami lirycznej improwizacji. Ich koncerty to nastrojowa podróż przez dźwięki – intymna, a jednocześnie bogata w muzyczne detale i wrażliwość.

Little Egoists to projekt młodego pokolenia muzyków, łączący nowoczesny jazz z elementami alternatywy i improwizacji. Zespół wyróżnia się świeżym brzmieniem, odważnym podejściem do formy i dużą swobodą artystyczną. Ich koncerty to energetyczne, nieoczywiste doświadczenie muzyczne, pełne kreatywności, dynamiki i współczesnej ekspresji.

Koncert

Krzysztof Ścierański Quartet to projekt jednego z najwybitniejszych polskich basistów, znanego z wirtuozerii i niepowtarzalnego stylu gry. Muzyka zespołu to energetyczne połączenie jazzu, fusion, funku i rocka, pełne improwizacji oraz instrumentalnej swobody. Koncerty kwartetu to dynamiczne, żywiołowe występy, które zachwycają zarówno fanów jazzu, jak i słuchaczy poszukujących świeżych, ambitnych brzmień.

Chuck Frazier Trio to amerykański projekt jazzowy osadzony w tradycji mainstreamowego jazzu, wzbogacony o nowoczesne podejście do improwizacji. Zespół prezentuje dynamiczne, swingujące brzmienie, w którym saksofon lidera prowadzi wyrazistą narrację muzyczną. Ich koncerty to energetyczne, stylowe spotkanie z jazzem w klasycznej, a zarazem świeżej odsłonie.