Kenny Garrett Quintet

Kenny Garrett (1960) – amerykański saksofonista altowy, flecista, kompozytor, lider, jedna z wiodących i najbardziej wpływowych postaci światowego jazzu. Od ponad trzech dekad pozostaje aktywnym twórcą, cenionym za umiejętność łączenia akustycznego jazzu z nowymi trendami i muzyką świata.

Dorastał w Detroit – mieście o silnych tradycjach muzycznych – gdzie od dzieciństwa chłonął jazz, gospel, soul i rhythm and bluesea Jego pierwszym nauczycielem był ojciec, amatorsko grający na saksofonie tenorowym. Istotną rolę w edukacji Garretta odegrała Mackenzie High School, znana z solidnego programu muzycznego oraz regularne jam sessions z lokalnymi artystami.

Po ukończeniu szkoły rozpoczął profesjonalną karierę. Jako zaledwie 18-latek dołączył do Duke Ellington Orchestra prowadzonej przez Mercera Ellingtona, a w I połowie lat 80. szlifował formę w Mel Lewis Orchestra, kwartecie Danniego Richmonda i legendarnej Jazz Messengers Arta Blakeya. W tym okresie opuścił Detroit i wyjechał do Nowego Jorku, gdzie szybko stał się aktywnym uczestnikiem tamtejszej sceny jazzowej. W 1984 zadebiutował albumem Introducing Kenny Garrett. Przełomowym momentem w karierze Garretta była współpraca z Milesem Davisem. W latach 1987–1991 był jednym z głównych z filarów elektrycznej formacji trębacza, koncertował z nim na całym świecie (pamiętny występ podczas Jazz Jamboree w 1988) i nagrał dwa albumy (Amandla, Dingo). Doświadczenia te ukształtowały Garretta jako świadomego artystę, pozwoliły mu otworzyć się na nowe formy i brzmienia. W jednym z wywiadów wspominał: Miles dawał nam dużą swobodę, pozwalał każdemu opowiadać własną historię, dzięki niemu zrozumiałem świadome i nieświadome procesy w muzyce, jego duch jest obecny we wszystkim, co robię”. W twórczości Garretta ważne miejsce zajmuje również duchowe dziedzictwo Johna Coltrane’a i Pharoaha Sandersa oraz szeroko rozumiana tradycja muzyki afroamerykańskiej.

Od lat 90. intensywnie działa jako lider. Nagrał ponad dwadzieścia autorskich albumów (m.in. ,Black Hope,1992; Triology,1995; Songbook, 1997; Pursuance: The Music of John Coltrane, 1996; Beyond the Wall, 2006; Sketches of MD: Live at the Iridium, 2008), poszerzając stopniowo zakres stylistyczny swojej muzyki. Jest również cenionym sidemanem – uczestniczył w ponad dwustu sesjach nagraniowych i koncertowych artystów takich jak Art Blakey, Ron Carter, Herbie Hancock, Roy Haynes, Freddie Hubbard, Woody Shaw, Pharoah Sanders, McCoy Tyner czy raper Q-Tip.

Styl gry Kenny’ego Garretta należy do najbardziej rozpoznawalnych we współczesnym jazzie. Wywodzi się z tradycji post-bopu, zdobyczy Coltrane’a, Jackie’ego McLeana i Cannonballa Adderleya, lecz od początku wykazuje cechy oryginalności. Jego brzmienie odznacza się mocnym, nasyconym tonem, nierzadko ostrym, napiętym, czasem balansującym na granicy intonacji, zwłaszcza w najwyższym rejestrze instrumentu oraz zróżnicowaną artykulacją (charakterystyczne staccata). Improwizacje Garretta mają charakter motoryczny, rozwijają się poprzez repetycje krótkich motywów, pełnych zaskakujących akcentów, a wyraźnie zaznaczony puls i figury ostinatowe nadają im intensywność rytmiczną.

W 2021 ukazała się Sounds from the Ancestors, jedna z najbardziej osobistych i spójnych stylistycznie płyt artysty. To powrót do korzeni, rodzaj podsumowania wcześniejszych inspiracji. Garrett łączy tu współczesny jazz, taneczne rytmy i soulowe wokalizy spod znaku Motown, odwołując się do muzyki Coltrane’a (A Love Supreme), Blakeya i Davisa. Album spotkał się z szerokim uznaniem krytyki, w 2022 został nagrodzony NAACP Image Award w kategorii Najlepszy Album Jazzowy.

W 2024 roku Garrett po raz pierwszy na szeroką skalę wykorzystał zdobycze elektroniki i cyfrowej obróbki dźwięku. Jego najnowszy album, Who Killed AI, nagrany wspólnie z muzykiem i producentem Svoyem, zawiera siedem kompozycji z improwizacjami saksofonisty rozwijanymi na tle sampli, faktur brzmieniowych i bitów generowanych komputerowo. Muzyka płyty nawiązuje do estetyki Milesa z lat 80.

Dorobek Garretta został uhonorowany licznymi nagrodami, w tym GRAMMY (2010) za Five Peace Band – Live (z Chickiem Coreą i Johnem McLaughlinem), NEA Jazz Master (2023) oraz doktoratem honoris causa Berklee College of Music.